بورانی کنگر یا کنگر ماست یک پیش غذا و یا شام مناسب برای شب های تابستان است.به دلیل رشد گیاه کنگر در فصل بهار و تابستان این غذا معمولا در این فصول تهیه می شود چون دسترسی به این گیاه در دو فصل دیگر سال تقریبا غیر ممکن است.این گیاه بیشتر در مناطق کوهستانی رشد می کند و یک گیاه خودرو می باشد که انسان در پرورش آن نقشی ندارد به همین دلیل در هر منطقه ای که تقریبا کوهستانی باشد و آب و هوای مرطوب و گرم داشته باشد این گیاه رشد می کند.این غذا در دو شهر شیراز و لرستان بسیار پرطرفدار است و در این مناطق بسیار تهیه می شود البته در شهرهای دیگر ایران نیز این غذا را استفاده می کنند ولی احتمالا طرز تهیه آنها با کمی تغییرات نیز برگرفته از این دو شهر است.کنگر دارای طبیعتی گرم و خشک است و به همین دلیل بیشتر با ماست مصرف می کنند البته از کنگر برای پخت خورش و پلو و حتی به صورت خام و در سالاد نیز استفاده می شود.در یونان و مصر باستان، این گیاه به دلیل نقش کمکی در هضم مواد غذایی مورد توجه قرار گرفت و در قرن ۱۶ میلادی در اروپا یکی از سبزیجات معروفی بود که توسط اشراف مصرف می‌شد. در طب سنتی اروپا، برگ‌های کنگر به عنوان ماده افزایش دهنده ادرار (دیورتیک) و محرک کلیه‌ها، محرک ترشح صفرا از کبد و انقباض کیسه صفرا مورد استفاده قرار می‌گرفت. این گیاه غنی از پتاسیم بوده، ولی از لحاظ انرژی محدود است.این گیاه برای آن دسته از افرادی که دارای طبع گرمی هستند توصیه می شود.به علاوه کنگر منبع غنی پتاسیم است.کنگر ضدعفونی کننده، غذاست و درضمن، مصرف آن باعث تقویت دستگاه گوارش می‌شود.این گیاه در درمان یرقان، نارسایی کبد و کم‌خونی مؤثر بوده و از کبد در برابر سموم شیمیایی محافظت می‌کند.افرادی که ناراحتی‌های کلیوی و کبدی شدید دارند از مصرف برگ کنگر پرهیز کنند.از جمله انواع دیگر پیش غذاهای سنتی ایران می توان به کال کباب ، آب بنه ، ریچال کاسنی و دانه کولانه اشاره کرد.